الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
136
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
موارد به معنى « دوران » است ، دورانى كه ممكن است ميليونها و يا ميلياردها سال طول بكشد ، و شواهد اين معنى از ادبيات عرب ، و ادبيات زبانهاى ديگر ، به طور مشروح در جلد ششم تفسير نمونه آيه 54 سوره اعراف ( صفحه 200 به بعد ) بحث كردهايم ، و اين دورانهاى ششگانه را نيز مشخص نمودهايم . و نيز معنى « عرش » و جمله « * ( اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ) * » در همانجا آمده است . و در پايان آيه اضافه مىكند « او خداوند رحمان است » ( * ( الرَّحْمنُ ) * ) . كسى كه رحمت عامش همه موجودات را در برگرفته ، و مطيع و عاصى و مؤمن و كافر از خوان نعمت بى دريغش بهره مىگيرند . اكنون كه خدايى دارى بخشنده و قادر و توانا ، « اگر چيزى مىخواهى از او بخواه كه از خواست همه بندگانش آگاه است » ( * ( فَسْئَلْ بِه خَبِيراً ) * ) . در حقيقت اين جمله نتيجه مجموع بحثهاى گذشته است كه مىگويد به آنها اعلام كن كه من از شما پاداش نمىخواهم و بر خدايى توكل كن كه جامع اينهمه صفات است ، هم قادر است ، هم رحمن ، هم خبير است و هم آگاه ، حال كه چنين است هر چه مىخواهى از او بخواه . مفسران در تفسير اين جمله بيانات ديگرى دارند و غالبا سؤال را در اينجا به معنى پرسش كردهاند ( نه تقاضا ) و گفتهاند مفهوم جمله اين است كه اگر مىخواهى درباره آفرينش هستى و قدرت پروردگار سؤال كنى از خود او به پرس كه از همه چيز با خبر است . بعضى علاوه بر اين كه « سؤال » را به « پرسش » تفسير كردهاند گفتهاند منظور از « خبير » جبرئيل و يا پيامبر است يعنى صفات خدا را از آنها بپرس . البته تفسير اخير بسيار بعيد به نظر مىرسد ، و تفسير قبل از آن نيز چندان متناسب با آيات گذشته نيست و آنچه در معنى آيه گفتيم كه منظور از سؤال تقاضا